Published in the language of the original session. The English translation is provided for reference and may not be fully accurate, please verify technical terms against the source.
ნატალია ნებიერიძემ აჩვენა, როგორ ინახავს თბილისის ფასადები ქალაქის მეხსიერებას სხვადასხვა ეპოქიდან და რატომ უნდა შევიდეს თანამედროვე არქიტექტურა ამ მეხსიერებასთან დიალოგში – და არა უგულებელყოს იგი.
ფასადს თბილისში აქვს მეხსიერება. ნატალია ნებიერიძემ შემოგვთავაზა, პროექტირებამდე ჯერ ეს მეხსიერება წავიკითხოთ: ქალაქის ფასადები სხვადასხვა ეპოქაში სხვადასხვა ენაზე ლაპარაკობს, და თანამედროვე ჩარევა უფრო წონადია მაშინ, როცა ამ ენას პასუხობს და არა ცვლის. მისი არგუმენტი მარტივია – კონტექსტთან დიალოგი, და არა მისი იგნორირება.
ქალაქის მეხსიერების კვალდაკვალ
MUA, თბილისური არქიტექტურული და პლეისმეიკინგის ბიურო, პროექტს ქალაქის მეხსიერების კითხვით იწყებს. ბიურო საკუთარ საქმეს ასე აყალიბებს – სივრცეებს ადგილებად აქცევს – და წინა პლანზე აყენებს გარემოსთან მუდმივ დიალოგსა და არააშკარა კავშირების დანახვას. ნებიერიძემ თბილისის ფასადური ტიპოლოგია ოთხ ეპოქად გაშალა – 1850–1900, 1900–1950, 1950–1990 და 1990–2020 წლები – და აჩვენა, როგორ იცვლებოდა ფასადის ენა თაობიდან თაობამდე. ამას ერთვის „ურბანული სხეულის" ანალიზი: რელიეფისა და არსებული ქსოვილის კითხვა ჩარევამდე. თითოეული ეპოქა თავის ფენას ტოვებს, და სწორედ ამ ფენების თანაარსებობა ხდის ქალაქის სახეს ცნობადს. თხუთმეტ წელზე მეტი გამოცდილებისა და მილიონობით კვადრატული მეტრი დაპროექტების შემდეგ, ბიუროსთვის სწორედ ეს კითხვა რჩება ამოსავალ წერტილად.
Hampton: ავლაბრის ფერადი მრავალფეროვნება
პირველი მაგალითი – Hampton Hotel & Residences ავლაბარში: 2017 წელს აშენებული სასტუმრო-საცხოვრებელი კომპლექსი 18 000 კვ.მ-ზე, დამკვეთი Blox. ფასადს აყალიბებს კონსტრუქციული და დეკორატიული ვერტიკალური ელემენტების რიტმი, რაც შენობას დინამიკურ იერს ანიჭებს. ფერადი კომპოზიტური პანელები ეხმიანება ავლაბრის კულტურულ და არქიტექტურულ მრავალფეროვნებას და შენობას თანამედროვე ენით აკავშირებს ცოცხალ გარემოსთან.
Domus: ქვის გამოძახილი
მეორე მაგალითი – Domus Avlabari: 2023 წელს დასრულებული საცხოვრებელ-საოფისე კომპლექსი 41 000 კვ.მ-ზე. აქაც ვერტიკალური ელემენტების რიტმი აკავშირებს შენობებს ერთმანეთთან და გარემოსთან, მაგრამ მთავარი გადაწყვეტილება მასალაშია: მოსაპირკეთებელი მასალა გამოძახილს უკეთებს ქორწინების სასახლის ქვის ფასადს და ახალ ჩარევას ისტორიულ კონტექსტში ამაგრებს. ეს არ არის ციტირება – ეს არის საერთო ენის გაგრძელება.
დიალოგი, და არა ცალკეული ობიექტი
ორივე მაგალითი ერთ დასკვნას მიდის. კონტექსტის კითხვა ახალ შენობას აქცევს უფრო დიდი ურბანული კომპოზიციის ნაწილად და არა ცალკე მდგარ ობიექტად. ფასადური მეხსიერება აქ ორიენტირია და არა შაბლონი: წარსული არ მეორდება, არამედ ხდება ის ენა, რომელზეც ახალი შენობა ქალაქს ესაუბრება.