Published in the language of the original session. The English translation is provided for reference and may not be fully accurate, please verify technical terms against the source.
ოთარ სულაბერიძემ აჩვენა, როგორ ცოცხლდება ტრადიციული ქართული ტიპოლოგიები თანამედროვე ფასადებში – არა ფორმის პირდაპირი გამეორებით, არამედ მისი პრინციპის ადაპტაციით დღევანდელ საჭიროებებთან, ნაცნობი ფორმების ემოციური გამოძახილის შენარჩუნებით.
ტრადიციის გაცოცხლება ადვილად იქცევა ხოლმე კოპირებად. ოთარ სულაბერიძემ სხვა გზა შემოგვთავაზა: ავიღოთ ქართული არქიტექტურის ნაცნობი ტიპოლოგიები – ორნამენტი, ეზო, ბანიანი სახლის ტერასა, სოფლური საცხოვრებელი – და გადავიტანოთ არა ფორმა, არამედ მისი ლოგიკა თანამედროვე მოცულობებში, ისე, რომ შენარჩუნდეს მათი ემოციური ძალა.
ტიპოლოგია, და არა კოპირება
სულაბერიძის მიდგომა ოთხ პრინციპს ეყრდნობა: ისტორიული არქიტექტურული ელემენტებიდან შთაგონება, ტრადიციული ტიპოლოგიების ადაპტაცია თანამედროვე საჭიროებებსა და ტექნოლოგიებთან, ბალანსი მემკვიდრეობასა და ინოვაციას შორის და ნაცნობი ფორმების ემოციური ზემოქმედების გამოყენება – ყოველივე ეს პირდაპირი იმიტაციის გარეშე. Artstudio Project მუშაობს საჯარო, საცხოვრებელ, ინტერიერისა და ურბანული განვითარების პროექტებზე და თანამშრომლობს პარტნიორებთან დიდ ბრიტანეთში, თურქეთში, გერმანიაში, იტალიაში, საფრანგეთსა და სხვა ქვეყნებში. მისი პრინციპი მოკლედ ასე ჟღერს: ნაცნობი ფორმიდან – თანამედროვე სივრცემდე.
ორნამენტი და ეზო: Tbilisi Hills
Tbilisi Hills (სოფელი თელეთი, 31 000 კვ.მ) პირველი მაგალითია. ფასადები შთაგონებულია ტრადიციული ქართული ორნამენტით, რომელიც რეგიონის კულტურულ მემკვიდრეობასა და ოსტატობას ირეკლავს. შენობის გულში კი ატრიუმი ძველი ქართული ეზოს ხიბლს იმეორებს – თბილ, საერთო სივრცეს, რომელიც სამეზობლო თავშეყრისა და ღია ცის ქვეშ ცხოვრების სულს ეხმიანება.
ბანიანი და ტერასა: CityZen Central Park
CityZen Central Park (მიხეილ თამარაშვილის ქუჩა, 290 000 კვ.მ) ამ ლოგიკას მასშტაბში ავრცობს. საცხოვრებელი კორპუსის ფასადი ხელახლა კითხულობს ტრადიციულ „ბანიან" სახლს, სადაც ერთი მეზობლის სახურავი ზემოთ მდებარე ბინის აივანს წარმოადგენდა; ეს ფენოვანი, საერთო ლოგიკა თანამედროვე ტერასებად გადააზრდა – შენობის მოცულობა კი თანმიმდევრულად ყალიბდება: განთავსება მოედანზე, საჯარო მწვანე სივრცე ცენტრში, შიდა და გარე სივრცეების დაკავშირება და ტერასების ფორმირება ლანდშაფტის პატივისცემით. კომპლექსში კოშკი დააპროექტა Zaha Hadid Architects-მა, ხოლო Artstudio Project-მა მის გარშემო საცხოვრებელი გარსი ჩამოაყალიბა.
მაჩუბი და მემკვიდრეობა
ბოლო ორი მაგალითი კონცეფციას სხვა მიმართულებით ამოწმებს. ლისის ტბის ევროპული სკოლა (26 000 კვ.მ) ეყრდნობა ქართულ „მაჩუბს" – კომპაქტურ სოფლურ საცხოვრებელს, სადაც ცხოვრება, შრომა და ბუნება ერთ ჭერქვეშ იყრის თავს; ამ პრინციპის ადაპტაციით სკოლა თბილ, დამცავ და მრავალფუნქციურ გარემოდ იქცევა. ლისის სკოლის პროგრამა მოიცავს საკლასო ოთახებს, ლაბორატორიებს, ღია სასწავლო სივრცეებს, სპორტდარბაზსა და აუდიტორიას. ფურცელაძის #16-ისა და გუდიაშვილის მოედნის რეკონსტრუქციები კი მე-19 საუკუნის ბოლოს თბილისური მემკვიდრეობის ერთ-ერთ თვალსაჩინო ნიმუშს თანამედროვე იდენტობასთან აწონასწორებს; ფურცელაძის #16, რომელიც 1876 წელს გერმანელმა არქიტექტორმა ალბერტ ზალცმანმა დააპროექტა, დღეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლადაა აღიარებული. წარსული აქ პრინციპია და არა შაბლონი.